Some old notes – new insight

 

From Đồng thời (01-06-05)

“…đây là nơi tôi thấy con sông lần cuối sáng nay, quanh quất đâu đây. Tôi cảm thấy nước bên kia hoàng hôn, ngửi thấy nó. Vào mùa xuân độ hoa nở và trời mưa mùi hương ở khắp mọi nơi những lúc khác ta không nhận thấy nó rõ rệt nhưng khi trời mưa mùi hương bắt đầu tràn vào nhà lúc hoàng hôn dù trời có mưa to hơn trong hoàng hôn hay có cái gì đó trong ánh sáng nhưng bao giờ nó cũng nồng nàn nhất cho đến khi tôi nằm trên giường nghĩ bao giờ nó sẽ dứt, bao giờ nó sẽ dứt. Ngọn gió lùa vào cửa mang mùi nước, một làn gió đều đều ẩm ướt. Đôi khi tôi tự ru mình ngủ được bằng cách nói đi nói lại điều ấy đến khi mùi kim ngân lẫn lộn trong đó tất cả tràn đến tượng trung cho đêm tối và lo âu dường như tôi nằm mà không ngủ cũng không thức nhìn xuống một hành lang dài lờ mờ ánh sáng xám nơi mọi vật cố định trở thành không thực nghịch lý với tất cả những gì tôi đã làm như những cái bóng tất cả những gì tôi đã cảm nhận đã chịu đựng mang một hình hài hiển hiện đồi bại và hài hước giễu cợt với vẻ không thích hợp sẵn có và chối bỏ những ý nghĩa mà lẽ ra chúng phải khẳng định nghĩ rằng tôi tồn tại tôi không tồn tại người ấy không tồn tại không ai tồn tại… – trích Âm thanh và Cuồng nộ – William Faulkner.

Đoạn văn này nhắc tôi nhớ lại Marquez, người tự nhận đã học từ Hemingway và W.Faulkner nhiều trong lối viết. Marquez đi nhiều giống như Hemingway, là nhà báo và không bao giờ trở về quê hương. Nhưng những câu gió (winding sentences) của ông lại không thể tìm thấy trong kiểu viết tối giản. Tôi nhớ Marquez đã từng nói nếu văn của Hemingway có thể tháo rời hết ra và lắp lại như một khẩu súng, thì cái Faulkner viết ra dường như một cơ thể sống, khi tách rời và phân tích, bạn chẳng thể nào ghép chúng lại như ban đầu. Rất có thể cảm hứng viết theo kiểu gió của Marquez bắt nguồn từ Faulkner chăng, một người không làm báo, và cũng chả muốn đi đâu xa. Cơn gió ngôn từ dài như một con rắn, bản thân chúng đã gợi nhớ đến nỗi cô đơn, một nỗi cô đơn mù mờ khó tả tràn ngập trong sương mù tuyệt vọng khi mà thời gian chơi trò chơi trẻ con, cứ quay vòng tròn liên tục, và những dục vọng, khoái lạc được sinh ra để chiến thắng thời gian, nhưng nào có thắng được đâu cho đến lúc mà thân xác bị khô héo, chỉ còn một nỗi nhục nhã và thất bại và sợ hãi nhưng cái chết còn lâu mới đến.

Chính xác nó là gì ? Là cái nhìn thấu suốt vào tương lai của một người chơi đã hết hứng thú với tài năng và cả sự kém cỏi của mình, đồng thời chẳng còn muốn phần thưởng cuối cùng.

Buồn là trong tất cả những người tôi biết được cho đến bây giờ, tôi chưa tìm được người nào căm thù cái cô đơn. Những cô đơn lẻ tẻ thì không nói làm gì, người ta có bạn bè, người yêu, điện thoại v..v.. Còn những người đau buồn thì làm thế nào đó mà tất thảy bọn họ đều coi cô đơn là cái gì đẹp và bí hiểm, quyến rũ. Họ không tin vào tình yêu, mà lại đi tin vào nỗi cô đơn. Những người như thế sẽ chẳng bao giờ hiểu được điều kinh hoàng mà Marquez đã viết.

một giấc mơ bay kinh dị

…Trên những rặng cây lá kim, tôi vẫn mơ bay mặc dù tôi biết tôi đang nằm trên giường và đang ngủ. Chỉ là không bay một mình và tôi vẫn thấy những giọt mưa đang đập đều đều vào cửa sổ cả cái lạnh và mùi man mác dìu dịu của nó đều giống thực. Có một người bám vào lưng tôi khi tôi bay khi tôi trở mình bầu trời đảo nhanh như nhìn từ một cái máy bay trình diễn. Tôi nhìn thấy những ngọn núi, những con sông ngoằn ngoèo và cả địa thế không thể phân biệt nổi là một miền của châu âu hay châu á. Tôi không bao giờ quay đầu lại để nhìn xem người đó như thế nào. Như thế nào thật ra thì điều đó không cần thiết, tôi cảm thấy người đó là một cô bé, còn rất nhỏ chỉ chừng ba bốn tuổi bé có khuôn mặt dễ thương, má lúm đồng tiền, mũi hin hin cùng đôi môi đỏ như đánh son, nhìn cực yêu luôn. Cô bé mặc một bộ kymono màu xanh nhạt và ở đôi bàn tay mũm mĩm, các móng được đánh màu hồng phớt. Tôi rất quý bé và cõng bé mà bay không phàn nàn gì, qua các ngọn đồi nhiều cây thông, qua các hoang mạc, qua các đại dương. Không hiểu sao cô bé luôn luôn căm ghét tôi bằng một nỗi thù ghét vô cớ cứ như tôi không cùng chủng loại. Tôi không thể quay đầu lại để nói chuyện với cô bé, tôi chỉ biết cô bé cứ cắn tôi hoài. Người tôi thủng lỗ chỗ mà răng cô bé dường như tẩm chất kháng đông, nên máu tôi cứ chảy thành dòng, từng dòng sóng sánh … Mỗi nhát cắn của cô bé là trái tim tôi lại giật mạnh một cái và tôi như mở dù, hẫng hụt bay vượt lên phía mặt trời màu đen giá lạnh. Rồi sau đó khi toàn thân phía sau của tôi đã đỏ lòm, cô bé bò lên phía trên cánh, đu ra đằng trước, chắc định cắn vào yết hầu tôi. Đến lúc này tôi mới kinh hoàng nhận ra nó là đứa trẻ với khuôn mặt của mụ già nhỏ thó, da nhăn nheo đầy mụn. Mụ có con mắt đầy uy quyền, con mắt đó ra lệnh cho tôi không được chống cự trong khi mụ nhe đôi nanh trắng nhằm vào yết hầu tôi. Nhưng tôi nào có phải là đứa dễ bắt nạt, tôi tóm lấy hai cái chân nhỏ toàn xương của mụ và quẳng mụ xuống dưới đất và tôi cố bay tiếp nhưng than ôi, tôi đã mất máu nhiều quá ! Tôi không làm chủ được cơ thể mình nữa, ngả ngửa ra trên không trung và rơi xuống và chết trên một miền đất xa lạ và kề bên tôi là xác mụ phù thuỷ nhỏ thó đang thối rữa …

——–

2009

Những nhịp điệu của The sound and the fury… Bộ quần áo sạch sẽ và phẳng phiu, đôi giày có lẽ đã được đánh cho đen bóng, cái đồng hồ được lau chùi cẩn thận, những tiếng đều đặn của bước chân Quentin đập lên con đường đá dọc theo những con suối nhỏ lẫn vào rừng, nơi anh ta cảm nhận không những bằng tai và da thịt những âm thanh của thiên nhiên, mà còn cảm nhận nó trong nỗi hân hoan được chìm đắm một cách say sưa vào tình yêu với cái chết. Khi tái hiện lại những cảm xúc của anh ta, tôi thật sự thấy khâm phục Faulkner vì ông đã khắc họa được một trạng thái rất phức tạp của tâm lý con người, và đồng thời thấy ghê tởm sự bệnh hoạn đó.

Bây giờ khi tôi đã có khả năng nhìn vào bản chất hơn, tôi nghĩ một kẻ say đắm cái chết như thế không thể cô đơn. Nên gọi nó là một nỗi ám ảnh đồi trụy. Và cũng không có gì chung giữa những nhịp điệu đó với giấc mơ ở trên của tôi, hoặc với nỗi cô đơn của Marquez. Người ta chỉ có thể cảm nhận sự cô đơn khi còn tình yêu với con người và cuộc sống.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s