Khát vọng Tự do

(…trong một lần nữa cố gắng viết về Yu yu hakusho, manga tuyệt vời nhất theo đánh giá của tôi.)

Ma giới. Rộng lớn vô tận, đen đặc bóng tối trải trên các bình nguyên. Thế giới đen tối, chân thực và sự thực thì đẹp. Nhẫn đang cảm thấy gì ? Tự do là làn gió lộng, nhẹ nhàng tươi mát nhưng tự do đắt vô cùng. Trước tiên là phải mạnh, rất mạnh. Rồi sau đó sẵn sàng trả một giá rất đắt để có được nó. Sẵn sàng mất tất cả.

Tự nhiên nghĩ đến một bài viết của ông Vũ đức Sao biển về Kiều phong, cũng với cái tên Khát vọng của tự do. Ông viết cứ như học sinh cấp 3 nhưng thôi dù sao ông còn là người có đam mê. Bản thân Kiều phong có tự do không ? Thật tâm mà nói tôi ít thấy tự do ở con người Kiều Phong. Là một hảo hán, đúng. Hào sảng, khoáng đạt, đúng. Tự do thì không. Kiều phong luôn muốn mình chỉ thuộc về một cái gì đó : bang hội, tổ chức, đất nước, phong trào, – thuộc về một tập thể – , nhưng anh lại thuộc về quá nhiều tập thể xung đột lẫn nhau và đó là mâu thuẫn không thể giải quyết của cuộc đời anh. Võ công của KP mạnh nhưng nhận thức của anh thường, KP không có tự do và không phải là tuýp người có cái khát khao cháy bỏng ấy. Cả đời anh bị ràng buộc bởi những luân lý và món nợ, dù là nợ tình hay nợ nghĩa, nợ thù, anh không dứt được cái nào hết. Cuộc đời anh, đáng tiếc, là một sự bế tắc từ đầu đến cuối.

Ít ra Kiều phong có một dấu hiệu của những người tự do xăm trên ngực : con sói. Sói thảo nguyên thì đơn độc và những người tự do cũng thế, ở họ có cái gì bất cần, khát cháy. “Tôi biết rằng ở ngoài kia, bên ngoài cái thế giới mà tôi vẫn sống, có một thế giới khác rộng lớn hơn mà sự thật về nó luôn bị che chắn khỏi loài người, tôi muốn được nhìn thấy nó.” Nhẫn là điển hình của dạng người có trái tim trong trắng, nhạy cảm, tràn đầy lý tưởng ngây thơ rồi bị tổn thương. Xuất thân là sứ giả của linh giới, chuyên tiêu diệt yêu ma, cuối cùng vỡ mộng một cách cay đắng khi hiểu ra con người thật sự mới là loài ác độc nhất. Không lạ gì khi Nhẫn trở nên vô cùng đơn độc trong xã hội loài người. Đau đớn đến nỗi 6 nhân cách khác được sinh ra để cùng giúp Nhẫn chịu đựng cái không thể chịu đựng. Rồi khát vọng đến ma giới nảy sinh là hoàn toàn hợp lý, nó chính là khát vọng tự do, từ bỏ cái thế giới chật hẹp và đê tiện này, đến với một nơi khác, có thể không tốt đẹp gì hơn, chỉ là ở đó không có sự giả dối. Tôi tự hỏi nếu không bị bệnh nan y, Nhẫn sẽ làm gì khi đã đạt được mục đích của mình. Có thật Nhẫn sẽ trở thành một kẻ phiêu bạt trong cái ma giới đó. Lãng tử là những kẻ ngây thơ, những đứa trẻ con còn phần nào đần độn. Tâm hồn đã vẩn đục của Nhẫn khó có khả năng hòa hợp với tính cách này. Tôi nghĩ rồi cuối cùng Nhẫn vẫn là một kẻ cô đơn trọn vẹn, một trái tim tan vỡ có sức hấp dẫn đối với người khác nhưng không người tri kỷ. Việc xuống ma giới của Nhẫn có gì đó giống với ước mơ của một cậu bé bị ung thư, đòi bố được một lần nhìn thấy biển. Có lẽ, đó là ước muốn được làm trong sạch cái chết của mình. Sau khi chết, Thụ, một kẻ si mê Nhẫn đã thực hiện di nguyện của anh : đem xác Nhẫn vào không gian thứ nguyên để linh hồn của Nhẫn không phải lên thiên đường hay vào địa ngục, không phải bị phán xét bởi bất cứ tòa án nào. Điều này có điểm chung với câu nói của colonel Kurtz trong Apocalypse Now : “You can kill me, but you can’t judge me”. “Bây giờ hãy để cho anh ấy được yên” – Thụ nói thế rồi ẩn mãi vào nơi tăm tối, cách biệt với thế giới loài người và yêu quái.

(…only a sleep eternal, in an eternal night…)

(So insignificant, sleeping dormant deep inside of me,)
(Are you hiding away, lost, under the sewers,)
(Maybe flying high, in the clouds ?)
(Perhaps you’re happy without me…)
(So many seeds have been sown in the field,)
(And who could sprout up so blessedly,)
(If I had died I would have never felt sad at all,)
(You will not hear me say ‘I’m sorry’)
(Where is the light, wonder if it’s weeping somewhere ?)

(Here’s a lullaby to close your eyes.)
(goodbye)
(Here’s a lullaby to close your eyes.)
(goodbye)

———–

Tự do thường gắn liền với hình ảnh thảo nguyên, đôi cánh bay lượn trên cao và những cơn gió. Những người lớn, trưởng thành thì đều hiểu tự do là một thứ ở trong tim. Đôi khi, nhục thể bị quá nhiều điều chi phối, khi đó nó không thể chứa đựng tự do, dù nó có đang ở trên một cánh đồng cỏ bạt ngàn. Khi ấy con người tìm đến cái chết – hành động thể hiện khát vọng tự do mãnh liệt nhất, thường gặp ở văn hóa Nhật bản. Hoặc có những ngoại lệ như Hemingway. Bởi chết là hành động cuối cùng, nên có lẽ hành động này chỉ đẹp khi thực hiện bởi những người mạnh nhất, những người đã trải qua nhiều điều và tìm kiếm tự do ở tất cả những nơi họ đã đi qua. Vì thế những người trẻ tuổi tự vẫn thật đáng tiếc, không giống như Hemingway hoặc Kawabata. Có một người chỉ mới trên dưới 10 tuổi đi tìm cái chết mà tôi vẫn thấy xúc động, đó là Phi cảnh, một kẻ chẳng bao giờ vỡ mộng, bởi sinh ra trong một thế giới tàn bạo, rồi lớn lên vẫn chỉ trong một thế giới tàn bạo ấy mà thôi. Cái trạng thái hư vô sắc ngọt mà trống trải đến ghê người tôi cảm thấy ở những quyết định của Phi cảnh là một thứ mà tôi nghĩ, có rất, rất ít người trải qua. Âu cũng là may mắn cho họ.

Phi cảnh, nhân vật được yêu thích nhất trong Yu yu hakusho, mà có lẽ, tôi nghĩ, bản thân những người yêu thích nhân vật này cũng không hiểu tại sao. Đây là một con người đau đớn trong thân hình một đứa trẻ, có gì giống với Oskar của Guenter Grass. Con người ấy sinh ra và lớn lên trong một thời kỳ tàn ác, thời kỳ mà có lẽ trong lịch sử, là giai đoạn “ít nước mắt nhất”. Tôi còn nhớ trong Cái trống thiếc (Die Blechtrummel) có một chương tên là Hầm Hành. Nó là một quán bar nhạc jazz ở dưới tầng hầm. Bản thân cái hầm không có gì đặc biệt, nhạc jazz thường, dù vậy quán làm ăn phát đạt. Điều làm nên sức thu hút của quán là hành. Một đêm vài lần chủ quán sẽ bước ra và đưa cho mỗi người một cái thớt, một con dao và vài củ hành. Họ cùng nhau thái hành, hành cay thì nước mắt rơi. Con người mất khả năng khóc vì đã chứng kiến quá nhiều điều thảm khốc tìm lại được một phần nhân tính của mình trong lúc đó. Ma giới vô cùng vô tận nơi chém giết là hoạt động thường nhật phải chăng là bản in trắng đen của thế giới này ? Nhẫn lớn lên trong một thế giới màu hồng có tên là nhân giới. Phi cảnh thì lớn lên trong sự thật, kể từ giây phút Tam Anh, một cư dân của Băng Nữ vì bộ tộc của mình mà phải thả con trôi sông, Phi cảnh đã biết đến sự tàn ác. Từ đó sống cuộc đời của bạo lực và máu. Triền miên. Mục đích của đứa trẻ này chỉ là tồn tại và mạnh lên, đến lúc nào đó sẽ có thể quay lại giết những kẻ tạo nên số phận của mình. Mặc dù thế, Phi cảnh không chỉ tầm thường là mẫu người sinh ra để trả thù cuộc đời. Bên trong sự tàn bạo còn là sự mệt mỏi và con người còn có thể mệt mỏi bởi vì anh ta còn có nhân tính. Cái cốt lõi mang tên nhân tính ấy, phải chăng là thứ mà hoàn cảnh không thể tiêu diệt ? Mỗi khi Phi cảnh ngắm nhìn Băng lệ, viên ngọc kết lại từ nước mắt của mẹ, hắn lại thấy được quê hương, vẻ mặt hắn hiền lành trở lại, như một đứa trẻ. Dần dần, việc ngắm nhìn băng lệ trở thành một nhu cầu không thể thiếu của hắn. Viên ngọc đã trở thành linh hồn của hắn. Một tai nạn tình cờ làm Phi cảnh lạc mất viên ngọc. Kể từ đó, cuộc đời Phi cảnh là cuộc đi tìm lại Băng lệ, đi tìm lại linh hồn của mình. Song song với cuộc đi tìm ngọc là lần trở lại bộ tộc băng nữ. Khi về lại được nơi mình sinh ra, Phi cảnh không còn thấy mình muốn giết ai nữa, trước mắt anh ta chỉ là những thân thể già nua, mòn mỏi trong kiếp sống dài đằng đẵng. Qua họ anh ta biết được tin mình còn có một cô em gái. Lên nhân gian và tìm lại được em, Phi cảnh nhận ra viên ngọc của em, tuy cũng là một băng lệ, rõ ràng không phải là ngọc của mình. Phi cảnh không nói gì với em cả, đứng ngắm em từ xa. Cùng lúc đó, bên trong anh ta, chút hy vọng cuối cùng về Băng lệ đã tiêu tan. Không còn mục đích gì để sống, anh ta đã bước chân vào cái vùng chết đó.

Tôi còn nhớ, Oskar của tuổi 30, nằm trong bệnh viện tâm thần, cảm thấy điều này một cách rõ rệt. Khi một người vào vùng chết, hắn sẽ nhìn thiên nhiên như thế nào ? Có lẽ là đẹp một cách bàng quan. Trí nhớ của tôi có Oskar lùn xủn đi dạo trên một con đường làng, hắn trèo lên một bờ rào ngồi vắt vẻo, nhìn nắng nhuộm vàng lá những cây vải thấp, những cây cổ thụ rợp bóng. Cảnh vật thì không có ký ức, nó dễ dàng quên lãng những tấn kịch có lẽ vừa mới kết thúc trong nó, không lâu trước đây. Oskar có chết không ? Khi không thể sống được nữa, không còn biết sống để làm gì, thì vẫn phải sống. Oskar không chết, Oskar là đại diện của cả một dân tộc đau đớn lê từng bước chân với đôi giép tầm gai của quá khứ. Phi cảnh của tuổi mười mấy, chỉ là một cá nhân bại trận trước số phận, thách đấu với một kẻ mạnh hơn mình và tìm đến một cái chết nhanh chóng và ngọt sắc trong một trận đấu gươm. Tôi còn nhớ mãi đôi mắt trẻ con mở to, nụ cười mỉa mai của Phi cảnh khi bị lưỡi đao tiện làm đôi. Cái tuyệt vọng bình thản và chắc chắn đó phải chăng chính là tiếng thét vô thanh khủng khiếp của khát vọng tự do, cự tuyệt cái thế giới này ?

Phi cảnh có chết không ? Không, khi tuyệt vọng nhất thì hy vọng lại đến, trong hình hài của một kẻ hiểu mình.

Yoshihiro Togashi là một cây bút tài năng, Yu yu hakusho của ông, với muôn vàn gam màu đen xám của dục vọng và bạo lực, chắc chắn là manga có tính văn học cao nhất mà tôi biết.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s