Koto và những điều đã mất

 

Đọc xong Cố đô và đứng lên cân điện tử. Cân chỉ 58kg. Tôi đã giảm được 7 cân trong chưa đầy một tháng.

Hai sự việc tưởng như chẳng liên quan. Nhưng bằng cách nào đó, tôi hiểu chúng song hành chặt chẽ. Tôi vốn rất ít quan tâm đến ngoại hình của mình, dù vậy đứng trước cái gương hôm nay, tôi không khỏi thấy dễ chịu với hình ảnh của mình trong gương hơn hẳn. Tôi đã từng nặng 58kg vào thời kì đói khát và đơn độc nhất của mình. Và nghĩ lại thì có lẽ đó cũng là thời kì tôi cảm thấy trong sạch nhất. Hồi đó tôi từng sử dụng nickname Vô địch nhịn ăn trong một forum, lấy từ tên một truyện ngắn của Kafka.

Chuyện kể về một người nghệ sĩ của nghệ thuật nhịn ăn. Một môn từng khá được trọng vọng trong quá khứ. Anh biểu diễn trong một gánh xiếc. Anh nằm trong một cái cũi lớn, cách li với bên ngoài, luôn luôn có nhiều khán giả canh gác ngày lẫn đêm. Anh không ăn gì cả, chỉ thỉnh thoảng uống nước lã. Người ta đánh dấu những ngày nhịn ăn của anh và khi con số đó lên cao cũng là lúc dân tình đến xem đông. Họ tò mò xem bao giờ thì anh chết. Những người láu cá hơn thì phân tích xem người khác tuồn thức ăn vào cho anh như thế nào. Thông thường thì sau một thời gian đủ lâu, người ta lôi anh ra khỏi cũi và khán giả kinh ngạc thấy cái cơ thể trơ xương nằm đờ kia vẫn chưa chết. Cho đến một lần anh quyết định theo đuổi nghệ thuật của mình đến cùng. Anh không hiểu sao người ta không hiểu rằng nhịn ăn thật ra rất đơn giản, chỉ cần kiểm soát cơ thể mình tốt và ngủ thật nhiều. Có lẽ họ chưa từng bị đói. Anh thì tin anh có thể nhịn ăn bao lâu cũng được. Khi đến hạn ra khỏi cũi, anh ra hiệu cho người phụ tá cứ kệ anh. Lúc đầu người xem phấn khích vì có lẽ lần này anh sẽ chết thật, vé bán hết sạch. Nhưng ngày qua ngày, tuy trông anh nằm lặng như một thi thể, anh vẫn không chết. Dần dà người xem chán, họ nghĩ mình bị lừa và tin rằng chắc hẳn những người trong đoàn xiếc có cách nào đó để tuồn thức ăn vào cho người nghệ sĩ. Cùng lúc đó đoàn mới nhập về một con đà điểu châu phi. Trẻ con rất thích nó và một hai ngày sau thì mọi người đã quên hẳn anh. Anh nằm trong một góc cái cũi, người bị rơm rạ lấp lên quá nửa, ngủ thiêm thiếp cả ngày. Những lúc anh tỉnh, anh biết ngay cả những người trong đoàn xiếc cũng đã quên anh. Nhưng anh thích điều anh làm, trong thâm tâm, anh thấy thỏa mãn. Anh tò mò tự hỏi mình sẽ theo đuổi được đến lúc nào. Cái đó rốt cuộc chỉ mình anh biết. Sau đó rất lâu, một hôm người quản lý hỏi nhân viên tại sao trong đoàn lại có một cái cũi bẩn thỉu đầy rơm thế kia, người ta mới đi dọn và tìm thấy cái xác của anh.

Tất nhiên, chuyện tôi giảm cân và thứ nghệ thuật nhịn ăn phi thực này không liên quan trực tiếp. Đơn giản là tôi cảm thấy khi tôi béo, ngoài chuyện bụng tôi to đùng và hai bên má phình ra khiến tôi có vẻ gì dư dả và đần độn như hình ảnh đặc trưng của nhiều kẻ có cuộc sống đầy đủ ở tuổi ba mươi, tôi thực sự là có đần độn đi. Bụng đầy thì óc rỗng, câu này quá đúng. Tôi không thích như thế.

Tôi nhớ lần đầu đọc được một đoạn của Cố đô trong sách giáo khoa văn, tôi thích lắm. Thế mà không tìm đâu được cả truyện. Gần đây tôi mua được sách tiếng anh, háo hức xem. Bất ngờ là tôi đọc không vào. Nhiều tháng trôi qua, quyển sách với tấm bìa hoa anh đào màu hồng nhạt vẫn nằm đó. Mỗi lần tôi cầm nó lên, tôi chỉ đọc được rất ít trang. Rồi câu chữ như nhòa đi, khi thì tôi buồn ngủ, khi thì tôi nghĩ đến một điều gì khác, những người nào khác, khác hơn những người trong truyện. Những câu chuyện rẻ và thường.

Có lẽ là vì những điều diễn ra trong truyện cứ như là diễn ra trong một hành tinh khác, không phải hành tinh tôi đang sống. Miền đất của những ngôi nhà gỗ dán giấy cổ xưa, những khu vườn xinh xắn, những lễ hội tinh tế và nên thơ. Những con người sống trong nó có gì trong sạch và cao quý đến mức khiến tôi đau lòng. Nhịp sống của họ chậm và tràn đầy những rung cảm nội tâm được lắng nghe một cách đầy trân trọng. Và tôi không còn liên hệ bản thân mình tới họ được nữa. Không còn điểm gì chung. Chieko mải mê ngắm hai cụm hoa violet mọc lệch trên cội thông phủ đầy rêu ở trong vườn, nghĩ chúng không bao giờ đến được với nhau. Cô đi bộ xuyên qua cả Kyoto chỉ để đúng 5h chiều có mặt trên một đỉnh núi để ngắm mặt trời lặn. Hideo ngắm những ngọn núi tuyết tùng và thông đỏ hàng giờ, trong lòng dần hiện lên một mẫu thiết kế obi và cả một lời cầu hôn. Naeko sống trong vùng núi, lao động cực nhọc, một lần đến và được nói chuyện một lát và nằm ngủ cùng cô em sinh đôi đã là quá hạnh phúc đối với cô. Còn tôi ? Tôi chỉ còn nhìn thấy bê-tông, ngày này qua tháng khác. Nó ở khắp nơi, ngay cả trên những con sóng vỗ bờ. Và cả những con bồ câu thành phố, béo nứt, bệnh hoạn vì ăn toàn rác rưởi. Khi soi gương, tôi thấy tôi cũng chả hơn gì chúng.

Giờ, gầy đi rồi, khỏe hơn rồi, tôi lại có thể cầm Koto của Kawabata lên. Tôi vẫn chưa cảm nhận được văn ông qua tiếng anh như khi đọc bằng tiếng việt, nhưng tôi đã đọc được liền năm mươi trang. Hai đêm để đóng lại một tác phẩm bậc thầy, như sương, như hoa, lùi ra xa mà ngắm thì lại như một bài thơ dang dở. Tôi thấy có một chuyện thật đáng buồn, đấy là những người trẻ tuổi hiện nay phải tiếp xúc với một thị trường có quá nhiều sách dở, trong khi sách hay thật ra là thừa đủ để đọc cả đời.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s